“Grup Satın Alma” iş modeli, hayatımıza ilk girdiği dönemden birkaç ay öncesine kadar son derece yaygın kullanılan ve para kazanan ve kazandıran bir alandı. Ancak gerek site yönetimlerinin müşterileri ve işletmeleri mağdur etmeleri, gerekse de işletmelerin müşterilere ikinci sınıf insan muamelesi yapmaları, sektörün yaşadığı düşüşün başlıca sebeplerinden. İlgili yazılara buradan ulaşabilirsiniz.

Biraz daha detaylandırırsam eğer, fırsat sitelerinin cirolarının neden bu kadar düştüğünü ve eskiye göre neden bu kadar “ciro yaygarası” yapmadıklarını bir nebze olsun anlatmış olurum. 

Yapılan kampanyaların işletmelere artık “pazarlama” katkısı yok. Bazı A+ masaj salonlarından ve işletmelerden edindiğim bilgiler de bunu doğrular nitelikte. İstedikleri kitleyi kendilerine çekemediklerini tam aksine mevcut müşterilerinin de bu indirimleri kullandığını ve zarara uğradıklarını söylüyorlar. Özellikle masaj salonundaki durum trajikomikti… Yani düşünün, 150 TL’lik bir hizmetiniz var ve her hafta bu hizmeti alan bir müşteriniz 3’te 1’i fiyata 6-7 adet kupon alarak size zarar ettiriyor. Yapamadığınız pazarlama kampanyası da yanınıza kalıyor…

İşletmelerin fırsat sitelerinden uzaklaşmasının bir nedeni de ödeme sıkıntıları. İşletmeler ödeme almakta zorlandıkça fırsat sitelerine olan güvenleri azaldı ve kimi işletme de yoğun talepler karşısında zorlandı. Şöyle düşünelim: Bir restoranda seçilen bir menü fırsat olarak sunuluyor. Bu fırsatın geçerlilik tarihi 2 ay ya da 3 ay sonra bitiyor olsun. O menüde kullanılan malzemelerin bu süreçte zamlanma durumları ve restoranların da kendi tedarikçileriyle peşin çalışması durumu, üstüne bir de restoranın ya da işletmenin fırsat sitesinden zamanında ödeme alamaması, artık birlikte çalışmayı zor hale getirdi. Yine işletmelerin müşterilere “bedavacı” olarak bakması da müşterilerin soğumasına neden oldu. Grup satın alma sektörü, bu kadar büyük yatırımların altında ezilmez. Sektör bitmez ama ciddi anlamda kabuk değiştirir. Bu kabuk değiştirmeyi gerçekleştiremeyen siteler maalesef ki zor günler yaşayacaklar.

Kabuk değiştirmenin bana göre 2 temel aşaması var. Bunlardan birincisi fırsatların uzun vadeli olarak değil de anlık sunulması. Bu da lokasyon hizmetinden geçiyor. Grupanya, Gezenzi işbirliği ile bunu bir nebze de olsa başlatmıştı. Buradan okuyabilirsiniz. Groupon da zaten Foursquare ile birlikte çalışıyordu. Lokasyon bazlı fırsatların hem sitelere hem de işletmelere büyük katkısı olacağı kanaatindeyim. Bu sayede işletmeler, gün içerisinde müşterinin yoğun olmadığı boş vakitlerini de rahatlıkla dolu geçirebilecekler. Bu hizmetin yaygınlaşmasında mobil ödemede sağlanan kolaylığın ve tüketiciler arasında da kullanılıyor olmasının emeği büyük olacaktır. 

Kabuk değiştirmenin ikinci temel aşaması bana göre ödeme şeklidir. Ödeme konusunda işletmelerin yaşadığı sıkıntılar aşılmadan tekrar eski ivmenin yakalanması bana zor gibi geliyor. Ödeme konusunda bence piyasaya çıkan yeni ödeme sistemlerinin sunacağı yenilikler önem arz ediyor. Örneğin işletme ile fırsat sitesi arasındaki komisyon oranı %25 olsun diyelim. Verilen hizmet 20 TL ise, kullanıcı ödeme yaptığında 5 TL fırsat sitesinin hesabına, kalan 15 TL de işletmenin hesabına aktarılabilir. Bu sayede işletme ve fırsat sitesi arasında herhangi bir ödeme sorunu da yaşanmaz ve işletmelerin kampanya yapma alışkanları geri kazanılır.

Grup satın alma sektörü giriş bariyerinin çok yüksek olmamasından dolayı fazla rekabetin olduğu bir alan. Rekabet maalesef ki kaliteyi arttırmadı bugüne kadar. Daha çok, alınan komisyonların düşürülmesiyle fiyat odaklı bir yarış söz konusu oldu. Bu da sektörün büyümesine ve kalitesine yarar sağlamadı. Yukarıda kabuk değişikliği olarak belirttiğim aşamaların gerçekleştirilmesi, bana göre grup satın alma sektörünün tekrar kazandıran bir yapıya ulaşmasını sağlayacaktır.